Aletler ve Yardımcı Şantiye Tesisleri
Montajın veya inşaatın yapılması için kullanılan makine, alet ve teçhizat ile geçici barakalar ve yardımcı tesisler bu teminat ile güvence altına alınır.
Alternatif İşyeri Masrafları
Yangın veya ek rizikoların gerçekleşmesi sonucu, işyeri binasının kullanılmaz hale gelmesi nedeni ile tamir ve yeniden insşası için, maksimum 12 ay boyunca, kiracı, kullanan veya binanın sahibi sıfatı ile yapılmak zorunda kalınan alternatif işyerine ilişkin makul masrafları poliçede belirtilen sınırlar iinde teminat altına alır.
Alternatif Kullanım
Elektronik Cihaz Sigortası teminat kapsamına giren sebeplerden ötürü hasarlanan sigortalı kıymet yerine alternatif başka bir kıymetin kullanılmasından doğacak artan iş ve çalışma masraflarını teminat altına alır.
Alternatif Otel ve Tatil Köyü Masrafları
Yangın ve ek teminat rizikolarının gerçekleşmesi sonucunda otel/tatil köyü kullanılamaz hale gelirse alternatif, aynı sınıftan bir otelde/tatil köyünde azami 15 gün ikamet için gereken poliçe özel şartlarında belirtilen sınırlar içindeki masraflar toplam sigorta bedelinin poliçe özel şartlarında belirtilen sınırlar içinde kalmak kaydıyla poliçe kapsamına dahil edilmiştir.
Araç Çarpması
Karayollarında hareket eden araçların sigorta konusu kıymetlere çarpması neticesi doğrudan doğruya meydana gelecek ziya ve hasarları temin eder.
Araçta Taşınan Yük
Tam kasko sigortası bulunan motorlu nakil araçlarında taşınacak araç sahibine ait yükleri kasko risklerine karşı teminat altına alır.
Araçtaki Eklentiler
Tam kasko sigortası bulunan motorlu nakil araçlarında bulunan ve araca ait her türlü beklentileri (air condition, radyo-teyp, mobil telsiz telefon, aksesuar vb.) kasko hasarlarına karşı teminat altına alır.
Bagaj
Kişinin gezilerde beraberinde götüreceği bagaj ve özel eşyalarını, seyahat ve konaklama süresi boyunca, yangın, hırsızlık ve kaza risklerine karşı güvenceye alır.
Bakım Devresi
İnşaatın veya montajın bitim veya geçici kabulünden sonra başlayan bakım devresi bu teminatın kapsamı dahilindedir.
Bedeni Zararlar (Kaza Başına)
Bir olayda birden fazla kişi zarar gördüyse, bu durumda, zararın bütünü için bu teminatın limiti azami sınır olurken, aynı zamanda Şahıs Başına Bedeni Zarar teminatında belirtilen limit de bireylerin tek başlarına gördüğü zararlarda ödenecek üst sınırı gösterir.
Bedeni Zararlar (Şahıs Başına)
Bir kazada zarar gören bir kişinin mağduriyetine karşı, bu teminatta belirtilen limit dahilinde ödeme yapılır.
Bireysel Kaza
Günün her saatinde dünyanın her yerinde karşılaşılabilecek bir kazanın neden olacağı ölüm veya sürekli sakatlık halinde, sigortalı ve yakınlarına tazminat öder.
Buharlı Kazan ve Kaplarda Su Eksikliği
Buharlı kazan ve buharlı kapları su eksikliğine karşı teminat altına alır.
Büro ve İçindekiler
Büroda bulunan demirbaşın ve cihazların (bilgisayar hariç) hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs sonucu zarar görmesine karşı teminat altına alır.
Cam Kırılması
Yerlerine takılı vitrin, kapı ve pencere camları ile aynaların kırılması sonucu meydana gelecek zararlar teminat dahilindedir.
Dahili Su
Bina dahilinde su depo ve sarnıçlarının, su borularının, kalorifer kazanı radyatör ve boruların, su tesisatının patlaması, taşması, sızması, tıkanması, kırılması ve donması ile doğrudan doğruya meydana gelen zararlar, yağmur sularının, kar veya buzların erimesi neticesi meydana gelen suların çatı ve saçaktan sızması,su oluklarının tıkanması veya taşması sonucu binaya giren suların meydana getirdiği zararlar, don neticesi tesisatta ve buna bağlı cihazlarda meydana gelen zararlar ile tamir maksadı ile yapılan duvarın açılması ve kapanması masraflarını temin eder.
Dahili Su Basması, Sel, Nem
Temiz veya pis su tesisatının, kalorifer kazanı, radyatörlerin taşması, açık bırakılan musluklar, sel gibi doğal afetler ve nem nedeni ile oluşacak zararlar teminat altındadır.
Deniz Araçları Çarpması
Deniz araçlarının çarpması sonucunda sigortalı kıymetlerde meydana gelen zararları teminat altına alır.
Deprem
Deprem, yer altındaki boşlukların çökmesi, volkanik indifa ve özellikle toprağın içinde enerji boşalması nedenleriyle yer kabuğunun tabii olarak şekil değişikliğine uğramasıdır. Depremde yer sarsıntısının doğrudan doğruya ika edeceği ziya ve hasarlar depremin doğrudan ve dolaylı olarak sebebiyet vereceği yangının ziya ve hasarları temin eder.
Dış Kasko
Motorlu kara nakil aracının, yurtdışında yanması, çalınması veya kaza sonucu meydana gelecek diğer hasarları teminat altına alır.
Diğer Tazminat Talepleri ve Ölüm (Kaza Başına)
Motorlu nakil aracının sebep olduğu kazada, birden fazla kimsenin ölmesi veya tamamen ya da kısmen çalışamaz duruma düşmesinden dolayı ortaya çıkan zararları karşılamada bu teminatın limiti üst sınırdır. Bunun yanında Şahıs Başına Diğer Tazminat Talepleri ve Ölüm teminatında belirtilen teminat limiti de bireyler için yapılacak taleplerde üst sınırı gösterir.
Diğer Tazminat Talepleri ve Ölüm Şahıs Başına)
Motorlu nakil aracının sebep olduğu kazada, bir kimsenin ölmesi veya tamamen/kısmen çalışamaz duruma düşmesinden dolayı ortaya çıkan zararları karşılar.
Dizayn, İmalat Hataları, Kusurlu Montaj, Kötü Malzeme ve Kötü İşçilik
İmalat, dizayn ve montaj hataları ya da kötü malzeme ve işçilik yüzünden oluşabilecek zararlar kapsamımız içinde yer almaktadır.
Dolu
Tarla, bağ veya bahçedeki mahsulün, dolu tanelerinin vuruşu nedeniyle doğrudan doğruya ürün miktarında meydana getirdiği hasara karşı mahsulü teminat altına alır.
Dolu, Kırağı, Fırtına
Bu tür doğal afetler sonucu oluşabilecek tüm zararlar teminat altındadır. Bunlar topluca alınabileceği gibi ayrı ayrı da alınabilir.
Duman
Bir boru veya menfezle, bacaya bağlanmış ısıtma ve pişirme cihazlarının münhasıran ani, olağandışı veya kusurlu şekilde işlemesi yüzünden çıkan dumanın sigorta konusu kıymetlere doğrudan doğruya sebebiyet vereceği ziya ve hasarları teminat altına alır.
Duman, İs, Bozucu Gazlar (Mühendislik)
Bir yangın sırasında oluşan duman, is ve bozucu gazların cihazlarınıza zarar vermesine karşın teminat altına alır.
Ek Tecrübe Devresi
Bu teminat ile montaj sonrası dört hafta olan tecrübe devresi teminatı uzatılarak, bu sürede meydana gelen ziya ve hasarlar tecrübe devresi teminatı altına alınır.
Elektriksel Etki
Elektrik enerjisinin doğrudan doğruya etkisi sonucu kısa devre, şerare, voltaj yükselmesi ile izolasyon hatası ve atmosferik elektrikiyetin makine ve tesislere dolaylı etkilerini teminat kapsamına alır.
Emanette Bulunan Müşteri Eşyaları
Otelin/Tatil Köyü'nün emanetine bırakılan müşteri eşyalarının hırsızlığa karşı teminat altına alır. Azami teminat oda başına poliçe özel şartlarında belirtilen sınırlar içinde olabilir.
Emniyeti Suiistimal
İşletmelerdeki paranın, kıymetli evrakın ve para ile ölçülebilen malların saklanması ve taşınmasının kendisine itimat edildiği personelin suiistimalinden doğan zararları teminat altına alır.
Enkaz Kaldırma
Yangından sonra meydana gelen yıkıntıların kaldırılması, taşınması ile ilgili masraflar teminat dahilindedir. Mühendislik sigortalarında ise, inşaat veya montaj esnasında oluşabilecek herhangi bir hasarın sonucundaki enkaz kaldırma masraflarını teminat altına alır.
Fırtına
Yağmur, kar, dolu ile beraber olsun olmasın münhasıran fırtına neticesi veya fırtına esnasında rüzgarın sürüklediği veya attığı şeylerin çarpması neticesi sigorta konusu kıymetlerde doğrudan doğruya meydana gelecek ziya ve hasarları temin eder.
Fırtına, Kasırga, Don ve Buz Parçaları
Fırtına ve kasırgadan, dondan veya çözülen buz parçalarından oluşan zararları teminat altına alır.
Fiziki İnfilak
Basınçlı kaplarda buhar, gaz veya sıvı halindeki gazın genişlemesi yüzünden ani olarak meydana gelen kuvvetin kabı parçalayarak dışarı çıkmasına karşı sağlanan bir teminattır.
Görevle Seyahat
İşverenin, işgörenlerini görev ile başka bir yere göndermesi yüzünden, işgörenin asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen iş kazaları bu teminat kapsamı dahilindedir.
Grev, Lokavt, Kargaşalık, Halk Hareketleri ve Kötü Niyetli Hareketler
Grevcilerin, lokavt edilmiş işçilerin, iş ihtilafına düşmüş kimselerin, halk hareketlerinin, kargaşalığın, herhangi bir kimsenin kötü niyetli hareketinin doğrudan doğruya meydana getirdiği ziya ve hasarlar ile bu hareketleri önlemek ve neticelerini asgariye indirmek için yetkili merciler tarafından yapılan müdahaleler sonucu meydana gelebilecek ziya ve hasarlar bu teminatın kapsamı dahilindedir. Yangın sigortalarında bu hereketlerin yangına sebebiyet verme şartı aranmaz.
Gündelik Tazminat
Sigortalının bir kaza sonucunda geçici olarak çalışamayacak duruma düşmesi durumunda, her gün için belirlenen teminat limiti ödenir.
Harici Bilgi Ortamı
Elektronik bilgi işlem sistemlerinde (depo) kayıt edilen bilgileri dahil olmak üzere manyetik disk, bant, kart ve düz metin formları ve benzeri harici ortamının fiziki hasarları sonucu oluşan ziya ve hasarları teminat kapsamına alır.
Hava Taşıtları
Uçakların ve diğer hava taşıtlarının çarpması ve düşmesi ile bunlardan bir parça veya cismin düşmesi neticesi sigorta konusu kıymetlerde doğrudan doğruya meydana gelecek ziya ve hasarları temin eder.
Hayvan Ölüm
Her türlü büyük ve küçük baş hayvanların, her türlü kaza ve hastalık sonucu ölümlerine karşı teminat altına alır.
Hırsızlık
İşyerinde veya evde bulunabilecek malların; kırma, zorlama, anahtar uydurma veya şiddet kullanma yolu ile çalınması ve hırsızlık fiilinin gerçekleşmesi sonucu meydana gelebilecek tahribat teminat kapsamındadır.
İhmal, Hatalı Kullanım
Sigortalı değerin kullanılması sırasında ihmal ya da cihazın hatalı kullanımı nedeniye oluşan zararlar teminat altına alınmıştır.
İkamet Değişikliği Masrafları
Yangın veya ek rizikolarının gerçekleşmesi sonucu, evin kullanılmaz hale gelmesi nedeniyle, tamir ve yeniden inşası için, maksimum 12 ay yapmak zorunda kalınan ikamet değişikliğine ilişkin makul masrafları poliçede belirtilen sınırlar içinde teminat altına alır.
İnfilak
Havagazı veya doğal gaz tesisatının, her türlü gaz tüplerinin (bütan, oksijen, asitilen) patlaması, ısı tesisatının infilakı sonucu oluşabilecek zararlar bu teminat kapsamındadır.
İnşaat All Risks
İnşaattaki sigortalı değerlerin, inşaat sahasında bulunduğu sırada, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini teminat altına alır.
İnşaat Makineleri
İnşaatın yapımında kullanılan makine, makine parkı vb. teçhizatı All Risks teminatı kapsamına alır.
İnşaat Sahasındaki Mevcut Yapılar
İnşaatın yapıldığı sahada, daha önceden inşa edilmiş bulunan mevcut yapılar ve tesisleri, gelebilecek zararlara karşı teminat altına alır.
İstisna Edilmeyen Riskler (All Risks)
Montaj, İnşaat ve Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları'nın 3. maddelerinde belirtilen ve teminat dışı olarak gösterilen durumlar dışındaki bütün riskleri teminat altına alır. Deprem, sel, su baskını, fırtına vb. doğal afetler sonucu oluşacak hasarları teminat altına alır.
İş Durması
Yangın tehlikesinin gerçekleşmesi sonucu sigortalı mahalde meydana gelen hasarlardan dolayı ödenecek tazminatın % 10'u ayrıca "İş Durması" tazminatı olarak sigortalıya ödenir. Ancak, hasarın olduğu tarihten başlayarak 72 saati geçmeyen iş durmalarına sebep olan yangın hasarları teminat kapsamı dışındadır.
İşçilerin, Memurların İhmali, Hatası ve Kötü Niyetli Hareketleri
Sigortalı değerlerle ilgisi bulunsun bulunmasın işçi ve memurların kötü niyetli hareketleri sonucunda oluşacak zararlar teminat altındadır.
İşe Gidiş-Geliş İşverenin, işgörenleri kendisinin organize ettiği bir taşıtla, işin yapıldığı yere toplu olarak getirilip götürülmesini sağladığında, bu taşıma işlemi sırasında meydana gelen iş kazaları bu teminat kapsamındadır.
İşletme Kazaları
Makine ve tesislerin işletilmesi esnasında meydana gelen ziya ve hasarlara karşı teminat altına alır.
İşveren Mali Sorumluluk
İşyerinde meydana gelen iş kazaları sonucunda, SSK'ya bağlı işçiler veya hak sahipleri tarafından, işverende talep edilecek, SSK'nın sağladığı yardımların üstündeki veya dışındaki tazminatları ve SSK'nın işverene rücu ettiği tazminatları teminat kapsamına alır.
Kanuni Ödenekler
Poliçe kapsamına girebilecek herhangi bir tazminat talebi ile ilgili olarak yapılacak mahkeme vb. kanuni ödeneklerin karşılanması teminatı
Kapalı Kaplardaki Deformasyon
Kapalı kaplardaki alçak basınç sebebi ile, meydana gelen ezilme, yırtılma, buruşma vb. reformasyonları teminat altına alır.
Kar Ağırlığı
Kesif kar yağışını takiben çatı üzerinde biriken karın ağırlığının etkisiyle sigorta konusu bina ve içindeki diğer kıymetlerde doğrudan doğruya meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir. Kar ağırlığının etkisiyle çatıda meydana gelen tahribat dolayısıyla bina içindeki sigorta konusu kıymetlerde kar, dolu veya yağmur nedeni ile hasıl olan ıslanma hasarları da teminatın kapsamı içindedir.
Kâr Kaybı
Yangın neticesinde faaliyetin durması veya faaliyetin aksaması nedeniyle gelir ve kazancın eksilmesi, bir başka deyişle faaliyet durmamış veya aksamamış olsaydı normal olarak sağlanacak gelir ve kazançtan vaki azalmayı karşılar. Kâr kaybı teminatı çalışmasının yapılabilmesi için yıllık ücretleri, gayrisafi kâr, sabit ve değişken maliyetlerin unsurları, yıllık satış hasılatı gibi muhasebe verilerinin yanı sıra işletmenin yeniden faaliyete geçirilebilmesi için gerekli olan süre (tazminat süresi), işletme bünyesinde taşınabilecek kısa süreli durmaların (3,5,10 gün gibi) seviyesi hakkında bilgilerin sağlanması gerekmektedir.
Kasa Hırsızlığı
Kasa hareketlerini gösteren bir defterin tutulmuş olması kaydıyla, kasada bulunan paranın, diğer kıymetlerin ve eşyanın her türlü hırsızlığını ve hırsızlar tarafından hırsızlığa teşebbüs esnasında kasa içindekilere ve kasaya gelecek zarar ve hasarları teminat altına alır.
Kasko
Motorlu nakil araçları yanmaya, çalınmaya veya kaza sonucu meydana gelecek hasarlara karşı Tam Kasko teminatı altına alınabileceği gibi yalnızca yanmaya ve çalınmaya karşı Kısmi Kasko teminatı kapsamına alınabilir.
Kendi Kendine Yanma
Yağlı küspeler, çiğit, doğal ve suni gübreler, kömürler, sönmemiş kireç vb. maddelerin kimyevi ve fiziki özellikleri nedeni ile meydana gelen kendi kendine yanma olayı bu teminat kapsamı dahilindedir.
Kısa Devre ve Diğer Elektriksel Nedenler
Kısa devre nedeniyle cihazınızda bir arıza ortaya çıkarsa veya bazı elektriksel olaylar yüzünden zarar oluşursa, sigortanız bunları da karşılar.
Kıymet Nakli
Bankalardan işletmeye veya işletmeden bankalara veya çeşitli işletmelere yapılan para ve benzeri kıymetlerin nakli esnasında, zor kullanarak yapılacak soygunları ve nakil vasıtasının kazaya uğraması ve yanması sonucunda kayıp ve hırsızlığa karşı teminat altına alır.
Kira Kaybı
Kiracının kira kaybı, binanın hasarı nedeniyle kullanılmaz hale gelmesi ile işlenmemiş güne isabet eden kiranın karşılanmasıdır. Mal sahibinin kira kaybı ise binanın hasar nedeniyle kullanılmaz hale gelmesi ile bina sahibinin beklentisi olan kira bedelinin karşılanmasıdır.
Maddi Zararlar
İşletme faaliyetleri nedeniyle meydana gelen kazalarda, sigortalının üçüncü şahıslara karşı maddi sorumluluğunu teminat altına alır.
Maddi Zararlar (Araç Başına)
Üçüncü şahıslara ait olup, sigortalıya muhafaza, tamir veya işlenmek üzere bırakılan bir araçta meydana gelen zarar nedeniyle, sigortalıya düşen sorumluluğu teminat altına alır.
Maddi Zararlar (Kaza Başına)
Çeşitli nedenlerle meydana gelen kazalarda, sigortalının üçüncü şahıslara karşı maddi sorumluluğunu teminat altına alır.
Makine Kırılması
Sigortalı makine ve tesislerin deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken veya aynı işyerinde temizleme, revizyon veya yer değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik bir sebeple meydana gelen maddi ziya ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame masraflarını teminat altına alır.
Makine Temeli
Makine veya tesisin temel kaidelerinde Makine Kırılması Sigortası teminat kapsamına giren nedenlerden ötürü meydana gelen ziya ve hasarları teminat altına alır.
Manevi Tazminat
İşgörenin geçirdiği iş kazası nedeniyle, duyduğu elem, ıstırap ve aşağılanma duygusu nedeniyle işverenden talep edeceği manevi tazminatlara karşı verilen bir teminattır.
Mesleki Sorumluluk
Bir meslek sahibinin veya birlikte çalıştığı mesleki yardımcı personelin verdikleri hizmetler sırasında hata veya ihmalleri sonucu neden olabilecekleri hasarlar nedeniyle yasal olarak ödemekle yükümlü olunacak maddi tazminata karşı teminat altına alınır.
Montaj All Risks
Montaja konu olan sigortalı değerlerin, montaj sahasında bulunduğu sırada, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini teminat altına alır.
Montaj Makineleri
Montajın yapımında kullanılan her türlü teçhizatı All Risks teminatı kapsamına alır.
Montaj Sahasındaki Mevcut Yapılar
Montajın yapıldığı sahada bulunan mevcut makine, yapı ve tesisleri gelebilecek zararlara karşı teminat altına alır.
Müşteri Eşyaları
Otel/tatil köyü odasında bulunan müşteri eşyalarını hırsızlığa karşı teminat altına alır. Azami teminat oda başına poliçe özel şartlarında belirtilen sınırlar içinde olabilir.
Nakliyat Bütün Rizikolar/Geniş Teminatlar
Nakliyat emtia geniş teminatı (all risks) eğer poliçe üzerinde birtakım kısıtlamalar özellikle konulmamışsa, malların kendi kusuru ve gecikme dışındaki nedenlerden meydana gelecek her türlü hasarı teminat altına alır. Bu esnada poliçe genel şartları ve Bütün Rizikolar klozunun beklemeler, sapmalar vb. konulardaki istinisnaları ayrıca geçerlidir.
Nakliyat Dar Teminatlar
Tam ziyaya ilaveten genellikle aracın geçireceği bir olaydan dolayı örneğin kamyonun çarpması, geminin karaya oturması vb. rizikolar dolayısıyla malda meydana gelecek hasarları teminat altına alır. Bu tür teminatlarda yükleme ve boşaltma rizikoları da kapsam dahiline alınabilmektedir.
Nakliyat Tam Ziya Teminatları
Nakil vasıtasının tamamen ziyaya uğramasından dolayı (geminin kurtarılamayacak şekilde batması, kamyonun geride kalan kısmının hiçbir değer arz etmeyecek şekilde yanması vb.) malların da hiçbir ekonomik değer ifade etmeyecek şekilde hasarlanması, yani tam ziyaya uğramasını teminat altına alır.
Nakliye Masrafları, Fazla Mesai ve Tatil Günleri Ücret Zamları
Sigorta kapsamına giren sebepler nedeniyle, meydana gelen ziya ve hasarların gerektirdiği, uçak hariç diğer araçlarla yapılan nakliyenin masrafları, fazla mesai ve tatil günleri ücret ve zamları, bu teminatın kapsamı dahilindedir.
Nem
Elektronik cihazlarda nem nedeniyle oluşabilecek zararları teminat altına alır.
Otel/Tatil Köyü Demirbaşları
Otelinizde/tatil köyünüzde bulunan demirbaşları hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs neticesinde zarara uğramaları haline karşı teminat altına alır.
Otel/Tatil Köyü Mali Sorumluluk
Sigortanın geçerlilik süresi içinde ve iş faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek bir olay sonucunda müşteriler tarafından ileri sürülecek bedeni ve maddi taleplere karşı, önceden belirlenecek limitler çerçevesinde bu teminat alınabilir. Teminat, sigortalıyı haklı taleplere olduğu gibi, haksız ve aşırı taleplere karşı da korur.
Ölüm Teminatı
Sigortalının bir kaza sonucunda vefatı halinde, menfaattarlara bu teminat limitinde ödeme yapılır.
Pompacı Üstündeki Para
Görevli pompacıyı, sigortalının kendisini, ailesi ve beraberinde çalıştırdığı kimselere zor ve şiddet kullanmak, ölümle tehdit etmek, yaralamak veya öldürmek suretiyle yapılan hırsızlıkları temin eder.
Sahte Para
Bankanın sahte olduğunu bilmeden kalp para ile yaptığı işlemler nedeniyle uğrayabileceği zarara karşı teminat.
Sahtekârlık ve Değiştirme
Çek, hisse senedi, kredi mektubu, hazine bonosu vb. kıymetli evrakla ilgili sahtekârlık veya hileli işlemler nedeniyle bankanın uğrayabileceği zarara karşı teminat.
Santrifüj
Santrifüj kuvvetinden meydana gelen parçalanmayı teminat kapsamına alır.
Seylap
Sigorta konusu riziko civarındaki nehir, ırmak, çay, dere ve kanalların taşması, denizlerin mutad gel-git olayları dışında kabarması, olağanüstü yağışlar sebebiyle husule gelen ve seylap neticesi tesisi hariçten istila eden suların doğrudan doğruya vereceği zararlar teminat kapsamı içindedir.
Seyyar Cihaz
Seyyar ve taşınabilir elektronik cihazları, poliçede yazılı sigortalı yer dışındaki kullanım ve sevkıyatları sırasında meydana gelen ziya ve hasarlara karşı teminat altına alır.
Su Çekiçlemesi, Ani Isınma ve Soğuma
Su çekiçlemesi, ani olarak aşırı ısınma veya soğumayı teminat kapsamına alır.
Stok Bozulması
Soğutma makinelerinin arızalanması sonucu soğuk hava depolarındaki malların bozulma riskine karşı sigorta eder. Ancak Stok Bozulması soğuk hava depolarındaki makinelerin Makine Kırılması Sigortası yapılması şartıyla yapılır. Isı değişmeleri, ani ve beklenmedik bir şekilde soğutma gazının soğuk hava odalarına dolması, atmosferi ayarlı soğuk hava depolarında depolama atmosferinin yanlış ayarlanması gibi örnek riskler teminat kapsamını belirleyici niteliktedir.
Sürekli Sakatlık
Sigortalının bir kaza sonucunda sürekli sakat kalması durumunda, kişiye bu teminat limitinde maluliyet oranlarına göre ödeme yapılır.
Sürücü/Yolcu Ölüm Teminatı
Motorlu kara nakil aracının gerek hareket halinde, gerekse park halinde iken, aracın bakımı yapılırken veya araca inilip binilirken meydana gelecek bir kaza sonucunda, araçta bulunan sürücü/yolcuların vefat etmesi durumunda, menfaattarlara bu teminat limitinde ödeme yapılır.
Sürücü/Yolcu Sürekli Sakatlık
Motorlu kara nakil aracının gerek hareket halinde, gerekse park halinde iken, aracın bakımı yapılırken veya araca inilip binilirken meydana gelecek bir kaza sonucunda, araçta bulunan sürücü/yolcuların sürekli sakat kalmaları durumunda, bu teminatın limitinde maluliyet oranlarına göre ödeme yapılır.
Sürücü/Yolcu Tedavi Masrafları
Motorlu kara nakil aracının gerek hareket halinde, gerekse park halinde iken, aracın bakımı yapılırken veya araca inilip binilirken meydana gelecek bir kaza sonucunda, araçta bulunan sürücü/yolcuların yaralanmaları durumunda, yaralıların gördüğü tedaviye ait masraflar bu teminatın kapsamı içindedir.
Taşınan Para
İşletmeler arası veya bankalardan işletmelere ve işletmelerden bankalara taşınma sırasında para ve kıymetli evrakın çalınmasıyla meydana gelen kayıp ve hasarı güvence altına alan bir teminattır.
T.C. Dışı İş Kazaları
İşgörenin Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında, karşılaştığı iş kazaları bu teminatın kapsamı içindedir.
Tecrübe Devresi
Poliçede aksi belirtilmedikçe, yeni ve kullanılmamış makine ve tesisatın Montaj Sigortası teminat süresi ilave olarak dört hafta daha uzar ve bu sürede tecrübe devresi teminatı yürürlüğü girer.
Tedavi Masrafları
Sigortalının bir kaza sonucunda yaralanması halinde, yapılan tedavi ve diğer tıbbi giderler bu teminatın kapsamı içindedir.
Tedavi Masrafları (Kaza Başına)
Sebep olunan kazalarda birden fazla kişi yaralandığı takdirde, bu kişilerin gördüğü tedaviye ait masrafların bütünü için bu teminatın limiti azami sınırdır.
Tedavi Masrafları (Şahıs Başına)
Sebep olunan kazalarda yaralanan kişilerin gördüğü tedaviler bu teminat kapsamında ödenir.
Tesis ve Ek Hizmet Binalarındaki Kıymetler
Nakit, kıymetli taşlar ve kıymetli evrakların tesis veya ek hizmet binaları dahilinde bulunduğu sırada çalınmasına, hasarlanmasına karşı teminat altına alır.
Tıkanma
Makine ve tesisleri tıkanma ve yabancı maddelerin girmesine karşı teminat altına alır.
Toprak Çökmesi, Toprak Kayması, Çığ
Toprak kaymaları, çökmeler ya da çığ felaketi sonucunda oluşan zararlar teminat kapsamındadır.
Uçak Gövde
Uçağın gövdesinin ve uçakla ilgili olarak kullanılan tüm parçaların her türlü hasar veya kayıplarına karşı verilen bir teminattır.
Uçak Muafiyet
Uçak Gövde ve Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk teminatlarında belirtilen muafiyet bedelleri bu teminatla güvence kapsamına alınır.
Uçakların Savaş Teminatı
Uçak yedek parçaları da dahil olmak üzere, tarifede belirtilen limitler içinde, uçağı savaş riskine karşı teminat altına alır.
Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Sorumluluk
Kaza sigortaları branşında ayrı bir ürün olan bu teminat, Uçak Sigortası, Montaj All Risks Sigortası, İnşaat All Risks Sigortası gibi poliçelere ek teminat olarak verilebilmektedir. Bu durumda, istenen poliçe ile ilgili olarak alınması gerekli tüm üçüncü şahıs mali sorumluluk teminatlarını içerir.
Valf ve Tüpler
Elektronik Cihaz Sigortası teminatı kapsamına giren sebeplerden ötürü hasarlanan valf ve tüplerde meydana gelecek ziya ve hasarları teminat altına alır.
Yağlama Hatası
Makine ve tesislerin işletilmesi ve bakımı için gerekli yağlama faaliyetinde, yapılan kusurlara karşı teminat altına alır.
Yangın, İnfilak
Bir mekânın kendisinden çıkan veya çevreden sirayet eden yangının, yangına sebebiyet vermiş olsun olmasın yıldırımın ve infilakın doğrudan doğruya vereceği zararları teminat altına alır.
Yangın (Tarım)
Bu teminat, dolu teminatı güvencesi altına alınmış mahsuller için verilmekte olup, mahsulü yangın tehlikesine karşı teminat altına alır.
Yangın Mali Sorumluluk Y
angın, dahili su, grev, lokavt, halk hareketleri, kargaşalık rizikolarının gerçekleşmesi sonucunda mal sahibinin komşularına, kiracının mal sahibine ve komşularına karşı olan mali sorumluluğu toplam sigorta bedeli poliçe özel şartlarında belirtilen sınırlar içinde kalmak kaydıyla poliçe kapsamına dahil edilmiştir.
Yer Kayması
Sigortalı binanın inşa edilmiş bulunduğu arsada veya civarında meydana gelecek yer kaymasının veya toprak çökmesinin sigorta konusu kıymetlere doğrudan doğruya vereceği ziya ve hasarlar teminat dahilindedir. Deprem ve sigortalı bina civarında yapılan kazılar nedeniyle meydana gelecek yer kayması ve toprak çökmesinden doğan ziya ve hasarlar teminat kapsamı dışındadır.
Yeşil Kart
Motorlu kara nakil aracının, Türkiye dışındaki ülkelerde bulunduğu sürece, o ülkelerin Zorunlu Trafik Sigortası limitleri dahilinde, üçüncü şahıslara vereceği zararları teminat kapsamı içine alır.
Yıldırım
Yıldırım düşmesi sonucu, yangın çıksın veya çıkmasın, meydana gelen zararlar bu teminat kapsamı içindedir.
T A N I M L A R
AŞKIN SİGORTA (OVER INSURANCE)
Aşkın sigorta terimi, tazminat poliçelerinde söz konusu olan bir kavramdır. Poliçedeki sigorta bedelinin, sigorta konusunun gerçek ve makul değerinin üzerinde Sigoolması halidir.rtanın temel prensibine göre amaç, sigortalının uğradığı maddi kaybın giderilmesi olmakla birlikte, çeşitli nedenlerle sigorta bedeli, sigortalı tarafından gerçek ve makul değerin üzerinde beyan edilmektedir.
Ancak, sigorta şirketi, bir tam zıya durumunda, o malın gerçek değerini ödemek veya ikame etmek durumunda olduğundan, sigortalı, olması gerekenden fazla prim ödemiş olacaktır.
AZAMİ İYİNİYET (UTMOST GOOD FAITH)
Bir sigorta sözleşmesinin tarafları, sigortacı ile sigortalıdır. Sigorta şirketi, sigorta edilecek olan mal, hayat veya sorumluluk konusu olan şey ile ilgili hiçbir bilgiye sahip değildir ve karşı tarafın vermiş olduğu bilgiye güvenmek durumundadır. Diğer taraftan, menfaatini sigorta ettirmek üzere teklif formunu doldurmakta olan kişi de, kendi ihtiyaçlarına yönelik ürünü belirlemede sigortacının vermiş olduğu teknik bilgiye güvenmek durumundadır.
Sigorta sözleşmesinin oluşturulması aşamasında her iki taraf için de söz konusu olan ortak nokta, tamamen karşı tarafın vermiş olduğu bilgiye güvenmek durumunda olmalarıdır. Taraflardan birinin iyiniyetli olmaması nedeniyle karşı tarafa gerçek olmayan bilgi vermesi, karşı tarafı yanıltmak ve istemediği bir sözleşmeye girmesini sağlamaktır ve iyiniyet prensibinin ihlali, karşı tarafa sözleşmenin feshi hakkını vermektedir.
BİRLİKTE SİGORTA (COINSURANCE)
Sigorta konusu olan menfaatin, aynı tehlikelere karşı, aynı sigorta dönemi içerisinde birden fazla sigorta şirketi tarafından sigortalanmasıdır. Sigorta şirketleri çeşitli nedenlerden dolayı, sigorta konusu olan şeye birlikte teminat vermektedir ve bunun başlıca nedeni, sigorta bedelinin, sigorta şirketerinin mali gücüne ve mevcut kapasitelerine göre çok yüksek olması ve tek başlarına teminat vermeye müsait olmamasıdır.
BÜTÜN TEHLİKELER (ALL RISKS)
Bir çok branşta uygulanan ve sigortalının alabileceği en geniş teminat biçimidir. Teminatın adı “Bütün Tehlikeler” olmasına rağmen, karşılaşılabilecek bütün tehlikelere karşı koruma sağlayan bir teminat değildir. Bu tip poliçeler, kişilerin artan sigorta ihtiyaçlarına cevap vermek üzere oluşturulmuş, nispeten yeni ürünlerdir. Poliçenin, istisnalar bölümünde, hangi tehlikelere karşı koruma sağlamadığı tek tek sayılır ve bu istisnaların dışında kalan tüm tehlikelerin teminat altında olduğu belirtilir. Bu özelliğinden dolayı bu poliçeler, “Bütün Tehlikeler” (All Risks) Poliçesi olarak adlandırılmaktadır.
BEKLENEN AZAMİ HASAR (PROBABLE MAXIMUM LOSS)
Normal şartlar altında, tek bir olaydan meydana gelebilecek, muhtemel azami hasar miktarıdır. Meydana gelme ihtimali çok az olan, örneğin katastrofik olaylardan ileri gelebilecek hasarlar, Beklenen Azami Hasar hesabına alınmaz.
COĞRAFİ SINIRLAR (TERRITORIAL LIMITS)
Sigorta poliçesinin yürürlükte olduğu coğrafik alandır. Örneğin, bir tekne poliçesindeki "Sefer Sahası" veya "Faaliyet Alanı" gibi terimler, o tekne poliçesinin ancak o alanlarda meydana gelebilecek hasarlar için yürürlükte olduğu anlamına gelmektedir.
ENTEGRAL MUAFİYET (FRANCHISE)
Sigorta dönemi içerisinde meydana gelen ve belli bir miktarın altında kalan hasarın, sigortalı tarafından; hasarın bu miktarı aşması durumunda ise, tamamının sigorta şirketi tarafından ödenmesini öngören muafiyet uygulamasıdır. Sigorta bedelinin belli bir yüzdesi veya maktu olabilir.
EKSİK SİGORTA (UNDER INSURANCE)
Poliçede yazılı sigorta bedelinin, sigortaya konu olan malın gerçek ve makul değerinin altında olması durumudur. Sigortalı, bilmeyerek veya daha az prim ödemek amacıyla malın gerçek değerinin altında bir beyanda bulunmaktadır.
Eksik sigorta halinde sigortalı, sigortanın, "uğranılan maddi kayıpların tam anlamıyla giderilmesi" prensibinden yeterince yararlanamamaktadır. Örneğin, tam zıya halinde, sigorta şirketinin ödeyeceği en fazla miktar, poliçede beyan edilmiş sigorta bedeli kadar olacaktır. Kısmi hasarlarda da aynı durum söz konusudur ve sigorta şirketinin ödeyeceği en fazla hasar miktarı, eksik sigorta bedelinin, olması gereken sigorta bedeline oranı kadardır.
FİYAT (RATE)
Sigorta veya reasürans teminatına karşılık olarak ödenecek primin hesaplanmasında esas alınan ve oran olarak ifade edilen bir terimdir. Fiyatın sigorta bedeline veya teminata uygulanmasıyla prim miktarı bulunmaktadır.
GENEL ŞARTLAR (GENERAL CONDITIONS)
Poliçe üzerinde açıkça ifade edilmiş, teminatın kapsamı, istisna edilen haller, hasar prosedürü, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, prim ödemesi, rücu durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını içeren koşullardır.
GERÇEK TAM ZIYA (ACTUAL TOTAL LOSS)
Sigorta konusu olan şeyin, sigorta teminatı kapsamındaki tehlikelerden birinin gerçekleşmesi sonucu tamamen kullanılamaz ve onarılamaz hale gelmesi durumudur. Bu durumda, sigorta şirketinin azami sorumluluğu, sigorta poliçesi üzerinde yazan miktar kadardır. Bir binanın yanması veya depremde yıkılması, bir geminin batması gerçek tam zıya örnekleridir.
HASAR (DAMAGE)
Herhangi bir mala, eşyaya verilen fiziki hasarı veya kişinin gerek bedeni, gerekse manevi zararını ifade etmek için kullanılır.
HÜKMİ TAM ZIYA (CONSTRUCTIVE TOTAL LOSS)
Sigorta teminatı kapsamındaki tehlikelerden birinin gerçekleşmesi sonucu, hasarı önlemek için yapılacak masrafın, kurtarılacak değeri aşması veya sigorta konusu olan şeyin tahmini tamir masrafının, ekonomik maliyet sınırını geçmesi hallerinde hükmi tam zıiya durumu sözkonusu olmaktadır. Genellikle nakliyat sigortalarında söz konusudur.
HASAR FAZLASI REASÜRANSI (EXCESS OF LOSS)
Bir reasürans anlaşması türüdür ve reasürör, sigortacının yazmış olduğu işlerden elde ettiği primin belli bir kısmı karşılığında, o işlere ilişkin meydana gelen hasarların, önceden saptanmış bir tutarı (sedan şirketin net saklama payı) geçen kısmını karşılamayı taahhüt eder.
Hasar Fazlası Reasürans Anlaşmalarının Bölüşmeli Reasürans Anlaşmalarından en büyük farkı, sadece hasara ilişkin bir anlaşma olmasıdır. Tek bir branş için olabildiği gibi birkaç branşa birlikte de uygulanabilir ve özellikle kümül oluşturan hasarlarda ve katastrofik olaylarda, sigorta şirketinin koruması açısından oldukça etkili anlaşmalardır.
HASAR PRİM ORANI (LOSS RATIO)
Ödenmiş ve muallak hasarlar toplamının kazanılmış prime olan oranıdır. Ancak, hasar prim oranı hesaplanırken, bir önceki yılda ayrılmış prim rezervi ve bir önceki yıl muallak hasarları da hesaba katılmaktadır. Hasar prim oranının hesabı şu şekilde yapılmaktadır:
(Ödenen Hasar + Muallak Hasar + Cari Yıl Prim Rezervi) / (Prim + Geçen Yıldan Devreden Muallak Hasar + Geçen Yıldan Devreden Prim Rezervi)
HESAP/MUHASEBE YILI (ACCOUNTING YEAR)
Sigorta poliçesinin yürürlüğe girdiği tarih göz önüne alınmaksızın, o poliçeye ilişkin tahakkuk eden primin hesaba kaydedildiği takvim yılıdır. Bir hesap yılı içerisinde, başlangıç tarihleri farklı olan poliçelere ait primler olabilmektedir. Örneğin, bir yıldan uzun süren Mühendislik, Tekne İnşaat poliçelerinde, risk devam ettiği sürece prim tahakkuk etmekte, bu primler, başlangıç tarihleri eski olan poliçelere ait olmakla birlikte, içinde bulunan hesap yılı kapsamında değerlendirilmektedir.
HASARI ÖNLEME (OUTSTANDING LOSS)
Meydana gelmesi muhtemel hasarın nedenlerini araştırarak, bu nedenleri ortadan kaldırmak üzere sigortalıya tavsiyelerde bulunmamak, bilgi ve donanım sağlamak ve sigorta poliçesine, tedbir öngören bazı şartlar ilave etmek gibi sigortacı tarafından alınan tedbirlerin tümü, hasarı önleme faaliyetleridir.
İŞ YILI (UNDERWRITING YEAR)
Poliçenin düzenlendiği yıldır. Sigorta muhasebesi bakımından önem taşımaktadır. Bu poliçeye ilişkin primlerin takip eden yıl içinde de (bir yıldan uzun vadeli inşaat poliçelerinde prim ödemesi, inşaat devam ettiği sürece örneğin, 10 yıl sürebilmektedir) sigortacıya ödemiş olması, iş yılı hesabı açısından bir fark oluşturmaz ve poliçenin düzenlenmiş olduğu yıla göre hesaba alınırlar.
Aynı şekilde, bu poliçeye ilişkin yapılan hasar ödemeleri de, aradan geçen süre ne kadar uzun olursa olsun, poliçenin düzenlenmiş olduğu yıla göre muhasebeleştirilirler.
KLOZ (CLAUSE)
Poliçenin bir bölümü veya poliçeye ekli, özel şarttır ve taraflar arasındaki sözleşmenin gerçek sınırlarını belirlemek amacıyla kullanılmaktadır.
KOMİSYON (COMMISSION)
Sigorta şirketlerinin, prim üretimi başta olmak üzere sigortacılık ile ilgili faaliyetlerinde şirket adına iş yapan sigorta aracılarına ödediği belli orandaki para miktarıdır. Bu oran, sigorta aracısının düzenlediği veya düzenlenmesine aracılık ettiği poliçe toplam priminin belli bir yüzdesidir. Her bir sigorta branşı için ayrı olmak üzere farklı kademelerdeki sigorta aracılarına değişik yüzdelerde komisyonlar ödenmektedir.
Sigorta şirketi ile reasürans şirketi arasındaki ilişkide aracılık eden reasürans aracısı kişi ve kuruluşlara da bir komisyon ödenmektedir ve buna da reasürans komisyonu denilmektedir.
KISMİ HASAR (PARTIAL LOSS/PARTICULAR AVERAGE)
Sigorta konusu olan şeyin, adından da anlaşılacağı üzere kısmen hesaplanmasıdır. Ancak, bir hasarın "kısmi" olup olmadığını belirleyen bir ekonomik sınır söz konusudur ve bu sınır sigortacı açısından çok önemlidir. Sigorta konusu olan şeyin kısmen hasarlanması durumunda dahi, tamir ve diğer masraflar toplamının sigorta bedeline göre yüksek bir oran tutması, diğer bir deyişle tamirin ekonomik olmaması halinde hükmi tam zıya çözümüne gidilebilir.
Buna göre, bir hasarın kısmi nitelikte olup olmadığını belirleyen faktör, tamir bedelinin sigorta şirketi açısından ekonomik olmasıdır.
KAZANILMIŞ NET PRİM (NET EARNED PREMIUM)
Hesap yılının birinci gününden itibaren sigortacı tarafından düzenlenmiş poliçeler karşılığında yazılan primler, teknik anlamda brüt primdir. Hesap yılı içerisinde, örneğin, dördüncü ayda düzenlenen poliçenin yıllık priminin sadece sekiz aylık karşılığı cari yıla ait, geri kalan dört aylık primi ise takip eden yılın hesabına dahil olmaktadır.
Sigorta şirketi tarafından düzenlenen tüm poliçeler için tek tek böyle bir hesap yapmak güç olduğundan, şirketin yıl içerisinde tahakkuk ettirdiği toplam primin belli bir yüzdesi devam eden riskler için bir sonraki yıl hesabına aktarılmaktadır. İstihsal edilen yıllık primden reasürans maliyeti ve devam eden riskler için ayrılan rezerv çıkarıldıktan sonra kalan kısım, "Kazanılmış Net Prim"dir.
LEHDAR (BENEFICIARY)
Sigortadan faydalanan kişidir. Sigorta sözleşmesine doğrudan taraf olabildiği gibi, sigorta ettiren konumundaki diğer bir kimsenin yapmış olduğu sözleşme ile de sigortadan doğrudan veya dolaylı olarak yararlanma konumunu elde edebilir.
LÜTUF ÖDEMESİ (EX GRATIA)
Sigorta şirketinin teminata girmeyen ya da teminat kapsamında olup olmadığı tartışmalı hasarlarda yaptığı ödemedir. Lütuf ödemesi hasarın tamamı veya bir kısmı için yapılabilir.
Sigorta şirketinin, kendi sigortalıları ile içinde bulunduğu iyi ilişkilerini veya ticari itibarını koruma düşüncesi, lütuf ödemesinin nedenleri arasında gösterilebilir. Bu tür ödemelerin önemli bir sonucu, rücu imkanını ortadan kaldırmasıdır.
MÜŞTEREK SEBEP (CONCURRENT CAUSE)
Birbirlerinden bağımsız olarak ortaya çıkan ve hasarın oluşumuna ayrı ayrı katkıda bulunan sebeplerdir. Devam etmekte olan bir fırtına ve bu fırtına sırasında tamamen başka bir nedenle başlayan yangın, bir hasarın müşterek sebebi olabilirler.
MÜCBİR SEBEP (ACT OF GOD)
İnsan iradesi, gücü ve müdahalesiyle önüne geçilemeyen, deprem, yıldırım, kasırga gibi doğal afetler mücbir sebeb olarak adlandırılmaktadır ve sorumluluk hukuku açısından önem taşımaktadır.
MUTABAKATLI POLİÇE (AGREED VALUE/VALUED POLICY)
Sigorta sözleşmesinin tarafları olan sigortalı ile sigortacı tarafından, üzerinde mutabık kalınmış, tam zıya halinde sigortalıya ödenecek olan bedeldir. Mutabakatlı değer, sigorta poliçesi düzenlendiği sırada belirlenmekte, poliçe süresi içerisinde meydana gelebilecek piyasa dalgalanmalarından etkilenmemektedir. Tam zıya halinde sigortalıya ödenecek olan bedelin başlangıçta belirlenmiş olması, olası bazı sigorta sahtekarlıklarının da önüne geçmektedir.
Mutabakatlı poliçe, tekne ve nakliyat sigortalarında sık olarak kullanılmaktadır.
MUALLAK HASAR (OUTSTANDİNG LOSS)
Meydana gelmiş ve sigorta şirketi tarafından bilinen bir hasara ilişkin olarak, ileride ödenmesi muhtemel hasar ödemesidir ve bu muhtemel ödeme için ayrılan miktara da muallak hasar rezervi denir.
MEYDANA GELMİŞ ANCAK BİLDİRİLMEMİŞ (INCURRED BUT NOT REPORTED)
Sigorta muhasebesi açısından oldukça önemli bir kavramdır. Belli bir dönem, genellikle hesap döneminin sonunda, sigorta şirketinin portföyünde bulunan branşlar itibariyle meydana gelmiş bir takım hasarlar söz konusu olmakta, ancak bu hasarların varlığı ve maliyeti konusunda sigorta şirketinin herhangi bir bilgisi bulunmamaktadır. Bu tür hasarlar, "meydana gelmiş ancak bildirilmemiş" hasarlar olarak adlandırılır ve sigorta şirketi tarafından, bu hasarlar için belli bir rezerv ayrılır.
MÜŞTEREK AVARYA (GENERAL AVERAGE)
Gemi ve yükü birlikte tehdit eden bir tehlikeden onları korumak amacıyla, makul bir hareket tarzında olmak kaydıyla, bilerek bir fedakarlık yapılması veya bir masrafa katlanılması durumunda, Müşterek Avarya hareketi sözkonusudur ve bu nitelikte bir hareketin doğrudan doğruya sonucu olan zarar veya masraflar Müşterek Avarya’dır.
Müşterek Avarya kapsamına giren zarar ve masraflar, gemi, yük ve navlun sahipleri arasında paylaştırılır ve bu işleme dispeç (adjustment) denir.
Müşterek Avarya kapsamında önemli olan bazı kavramlar :
Müşterek Avarya Fedakarlığı (General Average Sacrifice): Müşterek Avarya hareketinin teknede veya emtiada neden olduğu maddi zarardır. Yüklü geminin bir deniz tehlikesi nedeniyle batma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığı sırada geminin batmaması için karaya oturtulması (donatanın fedakarlığı) ya da geminin batmaması için yükün bir kısmının denize atılması (yük sahibinin fedakarlığı), Müşterek Avarya Fedakarlığı için birer örnektir.
Müşterek Avarya İştiraki (General Average Contribution): Müşterek Avarya fedakarlığı yapan tarafın masrafına katılmadır. Karaya oturtulan geminin hasarına yük ve navlun sahibinin, bir kısmı denize atılan yük sahibinin zararına tekne ve navlun sahibinin iştirakidir.
Müşterek Avarya Masrafı (General Average Expenditure): Donatanın diğer menfaatler adına yapmış olduğu (sığınma limanına giriş çıkış gibi) masraftır.
MORTALİTE TABLOLARI (MORTALITY TABLES)
Bir ülkenin toplam nüfusunun gözlemlenmesi suretiyle elde edilen sonuçların, Hayat sigortalarına uygulanmak üzere hazırlanan tablolarına denir. Herhangi bir yaşta, bir yıl içerisinde kaç kişinin hayatta kalacağı veya kaç kişinin öleceği bu tablolardan hareketle tahmin edilebilmektedir.
Mortalite tabloları, tablonun yapılış şekline ve yapıldığı yere göre isim almaktadır. Örneğin, Amerikan C.S.O. 19531958 Mortalite tablosu denildiği zaman, Amerika Birleşik Devletleri’nde 1953 - 1958 yılları arasında tam nüfusun gözlemlenmesi suretiyle elde edilen sonuçları gösteren tablo anlaşılmaktadır. Bunun yanısıra, bu tablolara "teknik faiz" yüklemesi yapılarak "Komitasyon Tabloları" elde edilmektedir.
Mortalite tabloları, tüm nüfus dikkate alınarak yapılabildiği gibi, cinsiyet ayırımı, belli bir bölgenin nüfusu gibi esaslara göre de yapılabilmektedir.
ÖZEL ŞARTLAR (PARTICULAR CONDITIONS)
Özel şartlar, sigortacı ve sigortalının üzerinde anlaştığı ve sigortalının çıkarları dikkate alınarak genel şartlara eklenen koşullardır. Özel şartların, TTK’nın emredici hükümlerine ve sigortalının aleyhine olmaması gerekmektedir. Özel şartlardaki amaç, sigortalının veya sigorta edilen menfaatin durumuna ve risklere göre ihtiyaçlara cevap verebilmektir.
PRİM (PREMIUM)
Herhangi bir riske ilişkin olarak, sigortacının vermiş olduğu teminata karşılık olmak üzere, sigortalı veya sigorta ettiren tarafından para olarak ödenen bedeldir. Sigorta sözleşmesinin en önemli unsurlarından birisidir ve sözleşmenin diğer bütün şartları yerine getirilmiş olsa dahi, primin ödenmemesi, birçok durumda sigorta sözleşmesinin yürürlüğe girmesini engelleyen bir durumdur.
Prim, risk primine ek olarak genel giderler, komisyonlar, sigorta şirketinin bu iş dolayısıyla katlanmak zorunda olduğu tüm maliyetler ve faaliyet karını içermektedir.
Yukarıda adı geçen risk primi ise, eldeki istatistiklere dayanılarak hesaplanmış muhtemel hasar miktarı ve hasar masraflarını karşılamak üzere hesaplanmış net prim miktarıdır. Tehlike primi olarak da adlandırılabilir.
POLİÇE DEVRİ (ASSIGNMENT)
Poliçe üzerindeki yasal hakların devridir. Bir kişinin sigorta yaptırabilmesi için, sigortanın konusu üzerinde sigorta edilebilir menfaatinin olması önemli bir şarttır. Bu menfaatin varlığı üzerine düzenlenen poliçe üzerindeki her türlü yasal hak, sigorta ettiren kişiye aittir.
Sigorta ettiren kişinin sigorta konusu üzerindeki menfaatinin sona ermesi, poliçenin geçerliliği üzerinde branşlara göre değişik etkilerde bulunmaktadır. Bazı branşlarda poliçe kendiliğinden hükmünü yitirmekte, bazı branşlarda ise poliçe, sigortanın konusunu takip ettiği için sigortalı değişikliğinden etkilenmemekte, hükmünü sürdürmektedir. Bu nedenle, poliçenin bir başka kişiye ya da sigorta konusu üzerinde menfaati ele geçiren kişiye devri, branşlara göre değişmektedir.
REASÜRANS (REINSURANCE)
Sigorta edilmiş riskin, belli bir kısmının veya tamamının yeniden sigorta edilmesidir. Sigorta şirketleri, teminat verdikleri rizikolarda büyük hasarların aynı zamana gelme ihtimaline karşı, hasar ödemelerinde zorlanmamak için reasürans (mükerrer sigorta) yaptırır. Reasürans, sigorta şirketlerine, tek başlarına yüklenmeleri kendi sermayeleri, ihtiyatları, özvarlıkları bakımından kısaca mali yönden mümkün olmayan riskleri, sigortalayabilme imkânı verir.
SİGORTA (INSURANCE)
Sigorta, aynı türden tehlikeyle karşı karşıya olan kişilerin, belirli bir miktar para ödemesi yoluyla toplanan tutarın, sadece o tehlikenin gerçekleşmesi sonucu fiilen zarara uğrayanların zararını karşılamada kullanıldığı, bir risk transfer sistemidir. Bu sistem sayesinde kişiler, karşı karşıya bulundukları tehlikelerin neden olabileceği, parayla ölçülebilen zararlarını, nisbeten küçük miktarlarda ödemiş oldukları primler yoluyla paylaşmaktadırlar.
Sigortanın temel işlevi, zararı ekonomik açıdan önemsiz bir duruma getirmektir.Kişiler tek başına karşılayamayacakları zararları bir organizasyon aracılığıyla aralarında paylaşmaktadırlar.
Bu organizasyon, “sigorta şirketi”, “sigorta ettiren” ve “bir sigorta sözleşmesi”den oluşur.
Bir sigorta sözleşmesinde; bir tarafta sigorta teminatı veren, ilgili kanun ve mevzuata göre sigortacılık faaliyetinde bulunmaya yasal olarak yetkili bulunan “sigortacı”, diğer tarafta da tehlikeyle karşı karşıya olan “sigorta ettiren” bulunmaktadır. Sigortalı; sigorta şirketinin bir tarafı olarak, teminat kapsamındaki tehlikelerden herhangi birinin gerçekleşmesi durumunda, meydana gelen hasarın tazmini talebinde bulunmaya yasal yetkili olan kişidir. Genellikle sigorta ettiren ile sigortalı aynı kişi olmakla birlikte, farklı da olabilmektedir.
Sigortacının sigortalıyı koruma yükümlülüğüne karşılık, sigortalının da sözleşme ile saptanan prim adı altındaki bir meblağı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.
SİGORTA POLİÇESİ (INSURANCE POLICY)
Sigortacı ile sigortalı arasındaki sigorta sözleşmesinin yazılı, yasal delilidir. Bir sigorta poliçesinde genel olarak, sigortacıyı ve sigortalıyı tanımlayıcı bilgiler, sigorta konusuna ilişkin açıklamalar, teminatın kapsamı, sigorta bedeli, sözleşmenin süresi, prim miktarı, poliçenin düzenlenme tarihi, tarafların borç ve yükümlülükleri gibi bilgiler bulunmaktadır.
SİGORTA BEDELİ (SUM INSURED)
Teminat kapsamındaki bir tehlikenin gerçekleşmesi veya sigortalının üçüncü şahıslara karşı sorumlu duruma düşmesi halinde, sigortacının ödemekle yükümlü olduğu, poliçede belirtilen ve tazminata esas oluşturan azami bedeldir. Tazminat sözleşmelerinde sigorta bedeli, sigortalının uğrayabileceği en büyük mali kayıptır. Sigorta konusunun hasar anındaki piyasa değeri, sigorta bedelinin altında ise, piyasa değeri esas alınmaktadır.
Tazminat esaslı olmayan sigorta sözleşmelerinde ise (Hayat Sigortaları gibi), sigorta bedeli teorik olarak, istenilen herhangi bir miktarda tesbit edilebilir ve risk gerçekleştiği anda poliçe üzerinde yazan sigorta bedeli eksiksiz ödenir.
SİGORTA SÜRESİ (INSURANCE PERIOD)
Sigortacının teminat kapsamındaki tehlikeler nedeniyle meydana gelmesi muhtemel hasarlara ilişkin sorumluluklarının devam ettiği süredir.
SİGORTA BAŞLANGIÇ TARİHİ (ATTACHMENT DATE)
Sigorta teminatının yürürlüğe girdiği tarihtir. Bazı branşlarda sigortanın başlayabilmesi için sigorta priminin genellikle bir kısmının ödenmesi gerekirken, bazı branşlarda böyle bir zorunluluk olmayıp, tarafların anlaşmasıyla birlikte teminat başlamış kabul edilir.
SİGORTANIN SONA ERMESİ (EXPIRY DATE TERMINATION)
Sigorta sözleşmesinin her iki taraf ve üçüncü şahıslar bakımından artık geçerli olmaması halidir. Sözleşmenin sona ermesi çeşitli durumlarda söz konusu olabilir;
* Poliçede yazılı olan sona erme tarihine ulaşılmasıyla,
* Taraflardan birinin sözleşmede öngörülen bazı şartları yerine getirmemesinden kaynaklanan fesih hali nedeniyle,
* Sigortalının kendi iradesiyle,
* Sigortacının, riskin ağırlaşması nedeniyle sözleşmeyi tek taraflı feshi,
* Bazı branşlarda rizikonun gerçekleşmesiyle, (hayat sigortalarında sigortalının ölümü, diğer bazı branşlarda tam zıya durumu gibi.)
SİGORTA KONUSU (SUBJECT MATTER OF INSURANCE)
Kaybedilmesi veya hasarlanması halinde, üzerinde menfaat sahibi kişi/kişiler için mali kayıplara neden olan;
* Taşınır veya taşınmaz bir mal,
* Meydana gelmesi durumunda yasal bir hakkın kaybedilmesine veya yasal bir sorumluluk oluşmasına neden olan herhangi bir olay,
* Ölüm veya yaralanma halinde kişinin kendisi veya menfaat bağı ile bağlı olduğu kişiler için parasal kayıplara neden olabilecek bir hayat,
sigorta konusu olabilmektedir. Yangın poliçesi için bina veya içindeki eşyalar, nakliyat poliçesi için gemi veya taşınmakta olan yük, sorumluluk poliçesi için ilgili kişinin başkalarına verebileceği zararlar bakımından söz konusu olan yasal sorumluluğu, hayat poliçesi için sigortalı kişinin yaşamı sigortanın konusu üzerine birer örnektir.
SİGORTA EDİLEBİLİR RİSK (INSURABLE RISK)
Bir tehlikenin sigortacı açısından sigorta edilebilme ölçüsüdür. Hasara neden olması tamamen tesadüflere ve sigortalının kontrolü dışındaki olaylara bağlı, ekonomik, sosyal ve siyasal sonuçları bakımından geniş kitleleri etkilemeyen riskler, sigorta edilebilir niteliktedir.
Ancak, günümüzde sigortacılığın gelişmesiyle birlikte, özellikle ekonomik olarak geniş kitleleri etkileyen riskler, örneğin savaş ve terör gibi tehlikeler için de sigorta teminatı verilebilmektedir. Ayrıca iklim değişikliklerinin yol açtığı ve meydana gelmesi artık tesadüflere bağlı olmayan, bilim ve teknolojideki gelişmeler sonucu meydana gelebileceği önceden tahmin edilebilen birçok tehlike (kasırga, sel gibi) sigorta edilebilir risk kapsamına girmektedir.
SİGORTA SERTİFİKASI (CERTIFICATE OF INSURANCE)
Sigorta şirketi tarafından düzenlenerek sigortalıya verilen ve sigorta sözleşmesinin varlığına kanıt olarak kullanılabilen bir belgedir. Belge, sigortalının kimliğine ilişkin bilgiler, sigorta teminatının kapsamı ve poliçe şartları hakkında genel bilgiler içermektedir.
Sigorta setifikası, sigortanın bir şart olarak öne sürüldüğü borç alacak ilişkilerinde ve hukuki işlemlerde kullanılmaktadır ve gerekli olduğu taktirde her sigorta branşı için düzenlenebilir. Özellikle bir ana poliçe ile birden fazla kişi veya sigorta konusu için grup teminatı veren branşlarda sıklıkla kullanılmaktadır.
SİGORTA SAHTEKÂRLIĞI (INSURANCE FRAUD)
Kötü niyetli kişilerin haksız kazanç elde etmek amacıyla sigorta şirketini bilerek, kasıtlı olarak aldatmasıdır. Poliçe düzenlenmeden önce veya sonra yapılabilmektedir.
Tedbirli bir sigortacının normalde girmeyeceği sözleşmeye girmesini sağlamak amacıyla sigortacıya bilerek yanlış bilgi vermek veya önemli bir hususu gizlemek poliçe düzenlenmeden önce yapılan sahtekarlığa örnek olarak verilebilir. Poliçe düzenlendikten sonra yapılan sahtekarlığa ise, kasıtlı olarak hasar meydana getirmek (örneğin, kundaklama) gösterilebilir.
TEMİNAT BELGESİ (COVER NOTE)
Sigorta şirketi tarafından düzenlenen ve teminatın varlığının delili olarak kabul edilen geçici bir belgedir. Sigorta poliçesinin zaman veya herhangi bir başka nedenle teminatın hesaplandığı sırada hazırlanamaması durumunda, geçici nitelikte hazırlanan Teminat Belgesi sigorta poliçesinin işlevini görmektir.
Teminat Belgesinin yürürlükte olduğu sırada bir hasar meydana gelmesi durumunda, yasal durum açısından sigorta poliçesi ile aralarında herhangi bir fark yoktur.
TEKLİF FORMU (PROPOSAL FORM)
Sigorta edilecek riskin her yönüyle belirlenmesi amacıyla, sigortacı tarafından hazırlanmış ve kişinin sigorta talebini içeren bir belgedir.
TEMİNAT (COVER/COVERAGE)
Sigorta konusu olan şeyin kısmen veya tamamen hasarlanması durumunda, hasarın, sigortalının genel prensipleri ve poliçe şartları çerçevesinde tazmin edileceği konusunda, sigortacının, sigortalıya veya sigortadan yararlanan kişiye vermiş olduğu garantidir.
TAZMİNAT TALEBİ (CLAIM)
Sigorta poliçesi kapsamında olan bir riskin neden olduğu ziya veya hasarın tazmin edilmesi amacıyla, sigortalı, lehdar veya üçüncü şahısların sigorta şirketinden yapmış olduğu tazminat talebidir. Talep edilen miktar, ilke olarak sigorta bedelini aşmamalıdır.
TENZİLİ MUAFİYET (DEDUCTIBLE)
Hasarın belli bir miktarının sigortalı tarafından yüklenilmesini ifade eder. Bu miktar sigorta bedelinin veya hasarın belli bir yüzdesi veya maktu bir bedel olabilir. Sigorta dönemi içerisinde meydana gelen her bir hasar için olabildiği gibi, toplam hasar miktarı için de sözkonusu olabilmektedir.Tenzili muafiyet oranı veya miktarının yüksek olması, sigortalının ödeyeceği prim miktarını azaltan bir etkendir.
UZAK SEBEP (REMOTE CAUSE)
Uzak sebebi yakın sebepten ayıran tek fark zaman faktörüdür. Hakim ve belirleyici olan yakın sebep, zaman içerisinde ortadan kaldırılabilecek iken, böyle bir tedbir alınmamakta ve hasara yol açmaktadır. Bir yangında direnci azalan duvarın bir hafta sonra rüzgar ve fırtına nedeniyle çökmesiyle meydana gelen hasarın uzak sebebi, duvarın direncini azaltan yangındır.
Yakın sebebin, eldeki yeterli zaman içerisinde ortadan kaldırılmaması ve hasara neden olması durumunda uzak sebep söz konusu olmaktadır.
YENİLEME (RENEWAL)
Sigorta poliçesinin (veya reasürans anlaşmasının) yürürlükte olduğu sürenin dolmasıyla birlikte, sigorta sözleşmesinde bulunan her iki tarafın iradesiyle, yürürlükteki poliçenin devam etmesini sağlayan bir süreçtir.
Yenilemede, eski poliçenin şartları ve primiyle devam etmek, poliçenin kapsamını genişletmek, daraltmak ilave şartlar koymak, ek prim almak veya primi azaltmak gibi değişiklikler yapılabilir. Sigorta şirketi, poliçenin süresi dolmadan belli bir süre önce, yenileme şartıyla birlikte, sigortalıya bir yenileme ihbarı (renewal notice) gönderir. Sigortalı, sigorta şirketinden gelen ve aynı zamanda bir teklif anlamına gelen bu uyarıdan sonra poliçenin devam etmesini kabul edip etmeme hakkına sahiptir. Aynı şekilde, sigorta şirketi de rizikonun ağırlaştığını veya başka herhangi bir nedenle poliçeye devam etmeme kararını verebilir. (Sağlık sigortalarında, sigortalıya verilen yenileme garantisi bu durumun istisnasıdır.)
YAKIN SEBEP (PROXIMATE CAUSE)
Bir hasarın meydana gelmesine neden olan en etkili ve hakim sebeptir. İlk veya son sebep olabildiği gibi ikisi de olmayabilir. Yakın sebebi diğer sebeplerden ayıran en önemli özellik, hasarın oluşumuna etki ya da katkıda bulunmasının ötesinde tek başına belirleyici olmasıdır.
Bazı hasarların meydana gelmesine tek bir olay neden olabilmektedir ve bu olay, doğal olarak, hasarın yakın sebebidir. Ancak, bazı durumlarda hasarlar, zincirleme olayların sonucunda meydana gelebildiği gibi birden fazla olayın katkısıyla da oluşabilmektedir. Böyle bir durumda, hasarın yakın sebebinin tespit edilmesinde zorluklarla karşılaşılabilir.
Zincirleme olaylar sonucunda meydana gelen bir hasarın yakın sebebinin açıklanmasına şöyle bir örnek verilebilir:
* Fırtına, ahşap binanın çatı duvarını yıkmakta,
* Çöken duvar, binanın elektrik kablolarını koparmakta,
* Kopan elektrik kabloları, kısa devre nedeniyle kıvılcım çıkarmakta,
* Kıvılcımlar, ahşap binada yangına neden olmakta,
* İtfaiyenin yangını söndürmek ve komşu binaların yanmasını önlemek amacıyla sıktığı su, evdeki yanmış eşya ve komşu binalarda zarara neden olmaktadır.
Bu zincirleme olaylar sonucunda yanmış eşya ve komşu binalarda meydana gelen su hasarının yakın sebebi (hakim ve belirleyici sebeb) fırtına olmaktadır.
YÜKÜMLÜLÜK KARŞILAMA YETERLİLİĞİ (SOLVENCY MARGIN)
Bir sigorta veya reasürans şirketinin varlık değerinin yükümlülüklerini karşılayabilecek yeterlilikte olduğunu gösteren bir orandır. Şirketin sorumluluklarını karşılayabilecek ölçüde güçlü bir mali yapıya sahip olduğunun belirlenmesi bakımından önemlidir. Kısa ve uzun vadeli işler için ayrı ayrı hesaplanmakta olan Yükümlülük Karşılama Yeterliliği, genel branşlar itibariyle prim ve hasar esasına göre, uzun vadeli işlerde ise şirketin varlık ve sorumluluklarının yıllık aktüeryal değerlemesine göre belirlenmektedir.
ZORUNLU SİGORTA (COMPULSORY INSURANCE)
Kişinin, yasa dolayısıyla yaptırmak zorunda olduğu sigortadır. Kişinin üçüncü şahıslara karşı sorumlu olması durumunda, üçüncü şahısların tazminatsız kalmasını önlemek üzere, sigorta sistemi kullanılarak oluşturulmuş bir tedbir olarak düşünülmelidir.
Zorunlu sigortalara verilebilecek tipik bir örnek, Trafik Sigortalarıdır. Hemen bütün dünyada uygulanmakta olan bir zorunlu sigorta türüdür. Kişinin, sahibi olduğu motorlu araç dolayısıyla üçüncü şahıslara verebileceği hasarlardan doğabilecek sorumluluklarını kapsamaktadır. Ülkemizde de uygulanmakta olan "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlulık Sigortası", "Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası", "Tüpgaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası", "Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası" gibi zorunlu sigortalar dışında, özellikle gelişmiş ülkelerde uygulanan "İşveren Mali Mesuliyet Sigortası", “Çevre Kirliliği Sorumluluk Sigortası" gibi zorunlu sigortalar vardır.
Kişinin, genellikle üçüncü şahıslara verebileceği zararlara karşı zorunlu tutulan sorumluluk sigortalarının dışında, tamamen başka amaçlar düşünülerek zorunlu tutulmuş, kişinin bazı doğal afetler nedeniyle, kendi malına gelebilecek maddi hasarını karşılayan zorunlu sigortalar da mevcuttur. Ülkemizde uygulanmakta olan Zorunlu Deprem Sigortası bu uygulamaya bir örnektir.
ZEYİLNAME (ENDORSEMENT)
Poliçenin düzenlenmesinden sonra ortaya çıkan ve sigortacının üstlendiği riskin, nitelik veya büyüklüğünü değiştiren herhangi bir durum nedeniyle poliçeye ek olarak düzenlenmiş ve aynı yasal yetkiye sahip yazılı belgedir.
ZARAR, ZIYA (LOSS)
Bu terimin aşağıdaki gibi birden çok anlamı vardır.
* Ekonomik kayıp meydana getiren bir olay,
* Bir sigorta teminatı kapsamında, sigortalıya yasal olarak hasar talebinde bulunma hakkını veren olay,
* Sigorta konusu şeyin kaybolması.
Bir portföy içinde, hasar, üretim masrafları, idari masraflar, hasar masrafları, komisyon ve diğer giderler toplamının, prim ve benzerlerinden oluşan gelir miktarını aşması durumu.
Kaynak : Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği,